Cyprus

 

 

Η Κύπρος δεν είναι συμβαλλόμενο κράτος σε καμία από τις τέσσερις βασικές συμβάσεις για την ανιθαγένεια, καθώς είναι ένα μόνο από τα τρία κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης που δεν έχουν ακόμη προσχωρήσει στη Σύμβαση του 1954 για το Καθεστώς των Ανιθαγενών. Οι επιδόσεις της σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα σε άλλους τομείς του Δείκτη είναι γενικά αδύναμες και υπάρχουν πολύ λίγα αξιόπιστα στοιχεία για τον πληθυσμό των ανιθαγενών. Παρόλο που η ανιθαγένεια αναφέρεται στο κυπριακό δίκαιο και μπορεί να εντοπιστεί σε ορισμένες διοικητικές διαδικασίες, δεν υπάρχει ορισμός του ανιθαγενούς, ούτε ειδική διαδικασία προσδιορισμού της ανιθαγένειας, ούτε καθεστώς προστασίας των ανιθαγενών, ενώ υπάρχει ελάχιστη προστασία από την αυθαίρετη κράτηση και ελάχιστες εγγυήσεις για την πρόληψη της ανιθαγένειας στο κυπριακό δίκαιο περί ιθαγένειας.

Ορισμένες διαδικαστικές εγγυήσεις υπάρχουν στη διαδικασία ασύλου και σε σχέση με την κράτηση, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος σε νομική βοήθεια και ένδικα μέσα. Εάν απορριφθεί το άσυλο και η επικουρική προστασία, ένας ανιθαγενής μπορεί να εξεταστεί για άδεια διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, βραχείας διάρκειας από το Τμήμα Μετανάστευσης, αλλά αυτό είναι κατά διακριτική ευχέρεια, παρέχει περιορισμένα δικαιώματα και δεν εφαρμόζεται με συνέπεια. Δεν υπάρχει οδός που να διευκολύνει την πολιτογράφηση των ανιθαγενών στην Κύπρο, ενώ οι νομοθετικές τροποποιήσεις που υιοθετήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2023 έχουν ενισχύσει τις προϋποθέσεις πολιτογράφησης. Δεν υπάρχουν εγγυήσεις για την αποτροπή της γέννησης παιδιών χωρίς ιθαγένεια στην Κύπρο, ούτε για τη ρύθμιση της ιθαγένειας των εγκαταλελειμμένων παιδιών, ζητήματα που τέθηκαν από την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού στις τελευταίες τις Συμπερασματικές Παρατηρήσεις προς την Κύπρο. Οι προβληματικές πρακτικές πιστοποιητικών γεννήσεων, συμπεριλαμβανομένων των τελών και των αιτήσεων για έγγραφα, αυξάνουν τον κίνδυνο ανιθαγένειας μεταξύ ορισμένων ομάδων. Τα παιδιά που γεννιούνται από Κύπριους γονείς στο εξωτερικό αποκτούν αυτόματα την ιθαγένεια, αλλά όταν ένα παιδί γεννιέται στην Κύπρο από έναν Κύπριο γονέα και έναν μη Κύπριο ο οποίος εισήλθε ή παρέμεινε στην Κύπρο παράτυπα, ένας όρος που δημιουργεί διακρίσεις εμποδίζει το παιδί να αποκτήσει την ιθαγένεια, εκτός εάν το Υπουργικό Συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά. Δεν υπάρχει καμία εγγύηση για την αποτροπή της ανιθαγένειας σε περιπτώσεις στέρησης της κυπριακής ιθαγένειας.

Τελευταία ενημέρωση: 
Ιαν 2024
Εμπειρογνώμονας/ες χώρας: 

Additional resources

ASSESSMENT KEY

++POSITIVE
+ SOMEWHAT POSITIVE
+-POSITIVE and NEGATIVE
- SOMEWHAT NEGATIVE
--NEGATIVE

ADDITIONAL INFO

-NORMS & GOOD PRACTICE

 

International and Regional Instruments

Αξιολογεί κατά πόσον οι χώρες είναι συμβαλλόμενα μέρη στα σχετικά διεθνή και περιφερειακά όργανα, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσον οι επιφυλάξεις έχουν αντίκτυπο στην ανιθαγένεια, και κατά πόσον τα όργανα έχουν ενσωματωθεί στο εσωτερικό δίκαιο. Οι τέσσερις βασικές συνθήκες για την ανιθαγένεια (Σύμβαση του 1954 για το Καθεστώς των Ανιθαγενών, Σύμβαση του 1961 για τη Μείωση της Ανιθαγένειας, Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Ιθαγένεια, Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Αποφυγή της Ανιθαγένειας σε Σχέση με τη Διαδοχή του Κράτους) έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από άλλες σχετικές πράξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην αξιολόγηση.

Παρόλο που η Κύπρος έχει σχετικά καλό ιστορικό προσχώρησης σε διεθνή όργανα για τα ανθρώπινα δικαιώματα γενικά, όταν πρόκειται για την προστασία των ανιθαγενών και την πρόληψη και μείωση της ανιθαγένειας, το ιστορικό της στις συνθήκες είναι φτωχό. Η Κύπρος είναι ένα από τα τρία μόνο Κράτη Μέλη της Ε.Ε. που δεν έχουν ακόμη προσχωρήσει στη Σύμβαση του 1954 για το Καθεστώς των Ανιθαγενών, και μάλιστα, δεν έχει προσχωρήσει σε καμία από τις τέσσερις βασικές συμβάσεις για την ανιθαγένεια. Ωστόσο, η Κύπρος είναι συμβαλλόμενο κράτος σε όλα τα άλλα συναφή περιφερειακά και διεθνή όργανα (εκτός από τη Σύμβαση για τους διακινούμενους εργαζόμενους), και έτσι δεσμεύεται από μια σειρά ειδικών υποχρεώσεων βάσει του διεθνούς δικαίου, όπως η προάσπιση του δικαιώματος του παιδιού στην ιθαγένεια και η προστασία των ανιθαγενών από την αυθαίρετη κράτηση.

  • Η Κύπρος δεν είναι συμβαλλόμενο Κράτος στη Σύμβαση του 1954. Εισήγαγε νομοσχέδιο το 2011 για την προσχώρηση, αλλά αυτό εκκρεμεί ακόμη.
  • Η Κύπρος δεν είναι συμβαλλόμενο Κράτος στη Σύμβαση του 1961.
  • Η Κύπρος δεν είναι συμβαλλόμενο Κράτος στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Ιθαγένεια ούτε στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Αποφυγή της Ανιθαγένειας σε Σχέση με την Κρατική Διαδοχή.
  • Η Κύπρος είναι συμβαλλόμενο Κράτος σε όλα τα άλλα συναφή περιφερειακά και διεθνή όργανα, εκτός από τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Εργαζομένων Μεταναστών.

Statelessness Population Data

Εξετάζει τη διαθεσιμότητα και τις πηγές αναλυτικών πληθυσμιακών δεδομένων για την ανιθαγένεια. Παρέχει πρόσφατα στοιχεία και αξιολογεί την αξιοπιστία των μέτρων που εφαρμόζουν οι χώρες για την καταμέτρηση των ανιθαγενών, συμπεριλαμβανομένης της απογραφής, των μητρώων πληθυσμού και των βάσεων δεδομένων μετανάστευσης. Παρατηρεί αν η ανιθαγένεια έχει χαρτογραφηθεί στη χώρα και αν υπάρχουν αποτελεσματικά μέτρα για την καταμέτρηση των ανιθαγενών που βρίσκονται υπό κράτηση.

Υπάρχουν πολύ λίγα αξιόπιστα στοιχεία για τον πληθυσμό των ανιθαγενών στην Κύπρο. Δεν υπάρχουν μέτρα για την καταμέτρηση των ανιθαγενών στην εθνική απογραφή, ούτε σε άλλες εθνικές στατιστικές βάσεις δεδομένων, και η ανιθαγένεια δεν έχει χαρτογραφηθεί ποτέ στην Κύπρο. Τα στατιστικά στοιχεία για το άσυλο περιέχουν τις σχετικές κατηγορίες για την καταγραφή του αριθμού των αιτήσεων που υποβλήθηκαν από ανιθαγενείς πρόσφυγες, αλλά η καταγραφή δεν είναι συνεπής, ενώ έχουν υπάρξει αποκλίσεις στον τρόπο καταγραφής των Παλαιστινίων, οι λειτουργοί τείνουν να συγχέουν την προηγούμενη χώρα διαμονής με την ιθαγένεια και τα αναφερόμενα στοιχεία είναι τόσο χαμηλά που υποδηλώνουν σημαντική υποκαταγραφή. Η Κυπριακή Κυβέρνηση δεν καταγράφει στοιχεία για τους ανιθαγενείς που βρίσκονται υπό κράτηση για μεταναστευτικούς λόγους.

  • Η Κύπρος δεν έχει λάβει μέτρα για την καταμέτρηση των ανιθαγενών στην εθνική της απογραφή, ούτε σε άλλες εθνικές στατιστικές βάσεις δεδομένων.
  • Τα στατιστικά στοιχεία για το άσυλο περιέχουν σχετικά πεδία για την καταμέτρηση των αιτήσεων ασύλου που έχουν υποβληθεί από ανιθαγενείς και άτομα με άγνωστη ιθαγένεια, αλλά η καταγραφή δεν είναι συνεπής και οι λειτουργοί συχνά καταγράφουν άτομα ως έχοντα την ιθαγένεια της χώρας της προηγούμενης διαμονής τους, ακόμη και αν δηλώνουν ανιθαγενείς.
  • Υπάρχουν επίσης αποκλίσεις στον τρόπο με τον οποίο οι Παλαιστίνιοι καταγράφονται στα στατιστικά στοιχεία για το άσυλο. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2014, οι Παλαιστίνιοι αιτούντες άσυλο καταγράφονταν στη χώρα της συνήθους διαμονής τους (μαζί με τους υπηκόους των χωρών αυτών), ενώ τα άτομα από τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα καταγράφονταν στα «Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη». Από τον Σεπτέμβριο του 2014 έως τον Σεπτέμβριο του 2015, οι Παλαιστίνιοι που είχαν καταγραφεί από την UNRWA καταγράφονταν ως «ανιθαγενείς» και όσοι κατείχαν έγγραφα της Παλαιστινιακής Αρχής ως «Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη». Από τον Σεπτέμβριο του 2015, η καταγραφή έχει τυποποιηθεί και όλοι οι Παλαιστίνιοι καταγράφονται πλέον ως <<Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη>>.
  • Τα στοιχεία για τον πληθυσμό των ανιθαγενών στην Κύπρο είναι πολύ πιθανό να υποκαταγράφονται. Καθώς οι αρχές δεν διατηρούν αξιόπιστα στοιχεία για τον πληθυσμό των ανιθαγενών, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει τον αριθμό των ατόμων που επηρεάζονται και δεν έχουν διεξαχθεί έρευνες ή μελέτες χαρτογράφησης του πληθυσμού των ανιθαγενών στην Κύπρο.
  • Το 2021 σημειώθηκε βελτίωση, καθώς η Υπηρεσία Ασύλου άρχισε να καταγράφει άτομα στις κατηγορίες «ανιθαγενείς» και «άγνωστης εθνικότητας». Το 2021, η Υπηρεσία Ασύλου κατέγραψε 10 άτομα στα οποία χορηγήθηκε καθεστώς πρόσφυγα ως ανιθαγενείς. Το 2022, οκτώ άτομα στα οποία χορηγήθηκε το καθεστώς πρόσφυγα καταγράφηκαν ως ανιθαγενείς. Το 2023, 10 άτομα καταγράφηκαν κατά τις διαδικασίες ασύλου ως ανιθαγενή, αλλά δεν έχουν εκδοθεί ακόμα αποφάσεις.
  • Η κυβέρνηση δεν καταγράφει και δεν δημοσιεύει στοιχεία για τους ανιθαγενείς που βρίσκονται υπό κράτηση για μεταναστευτικούς λόγους.
  • Με την πάροδο των ετών, έχουν εντοπιστεί αρκετοί ανιθαγενείς κατά τη διάρκεια επισκέψεων παρακολούθησης από το Κυπριακό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και άλλες ΜΚΟ.

Statelessness Determination and Status

Εντοπίζει εάν οι χώρες έχουν ορισμό του ανιθαγενούς στο εθνικό δίκαιο που ευθυγραμμίζεται με τη Σύμβαση του 1954 και εάν διαθέτουν ειδική διαδικασία προσδιορισμού της ανιθαγένειας (SDP) που οδηγεί σε ειδικό καθεστώς ανιθαγένειας. Εάν δεν έχει υπάρχει Καθορισμός καθεστώτος ανιθαγενούς (SDP), αξιολογεί αν υπάρχουν άλλες διαδικασίες στις οποίες μπορεί να εντοπιστεί η ανιθαγένεια ή άλλες οδοί μέσω των οποίων οι ανιθαγενείς θα μπορούσαν να νομιμοποιήσουν τη διαμονή τους ή να έχουν πρόσβαση στα δικαιώματά τους. Οι χώρες υποδιαιρούνται σε τρεις ομάδες για να καταστεί δυνατή η σύγκριση μεταξύ εκείνων με kαθορισμό καθεστώτος ανιθαγενούς (SDP) που οδηγεί σε προστασία, εκείνων που ακολουθούν άλλες διαδικασίες κι εκείνων με καθεστώς ανιθαγένειας αλλά χωρίς σαφή μηχανισμό πρόσβασης στην προστασία. Οι υφιστάμενες διαδικασίες και τα δικαιώματα που παρέχονται στους ανιθαγενείς εξετάζονται κι αξιολογούνται βάσει διεθνών κανόνων και καλών πρακτικών.

Μολονότι η ανιθαγένεια αναφέρεται στο Κυπριακό Δίκαιο και μπορεί να εντοπισθεί σε ορισμένες διαδικασίες διοικητικού χαρακτήρα, δεν υφίσταται ορισμός του ανιθαγενούς, ούτε κάποια ειδική διαδικασία προσδιορισμού της ανιθαγένειας ή καθεστώς προστασίας των ανιθαγενών. Υπάρχουν ορισμένες διαδικαστικές εγγυήσεις ως προς τη διαδικασία ασύλου κι οι ανιθαγενείς πρόσφυγες μπορούν να λάβουν διεθνή προστασία εάν εμπίπτουν στον ορισμό του πρόσφυγα (ή στο όριο για επικουρική προστασία). Σε ορισμένους ανιθαγενείς των οποίων η αίτηση για άσυλο απορρίφθηκε είχε προηγουμένως χορηγηθεί ανθρωπιστική προστασία σε περίπτωση που δεν είναι δυνατό να επιστρέψουν στις χώρες της προηγούμενης διαμονής τους, αλλά αυτό το καθεστώς καταργήθηκε από το Νόμο για τους Πρόσφυγες το 2014. Μπορεί να χορηγηθεί άδεια διαμονής βραχείας διάρκειας για ανθρωπιστικούς λόγους από το Τμήμα Μετανάστευσης εάν ένα άτομο του οποίου η αίτηση για άσυλο απορριφθεί και προσφύγει σε αυτό για εξέταση, αλλά τα δικαιώματα σε αυτήν την περίπτωση είναι πολύ περιορισμένα. Μια άδεια παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους δεν παρέχει πρόσβαση σε κοινωνική ασφάλιση ή υγειονομική περίθαλψη, μόνο πρόσβαση στην αγορά εργασίας κατά διακριτική ευχέρεια, κι η διαδικασία δεν ορίζεται στο νόμο ούτε εφαρμόζεται με συνέπεια.

  • Η κυπριακή νομοθεσία δεν περιλαμβάνει τον ορισμό του ανιθαγενούς ατόμου, εντούτοις υπάρχουν αναφορές για τους ανιθαγενείς στον Νόμο περί Προσφύγων, στον Νόμο περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεων και στο Ληξιαρχικό Δίκαιο.
  • Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες παρέχει προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης στην Υπηρεσία Ασύλου στα οποία επισημαίνονται οι ανάγκες προστασίας των ανιθαγενών. Παρέχονται επίσης εκπαίδευση, νομικές και τεχνικές συμβουλές στο πλαίσιο του εποπτικού ρόλου και στον τομέα παρακολούθησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στη διαδικασία καθορισμού του καθεστώτος του πρόσφυγα.
  • Ορισμένα από αυτά τα επιμορφωτικά προγράμματα απευθύνονται σε αρκετούς ενδιαφερόμενους κι ένα ευρύτερο κοινό,συμπεριλαμβανομένων δικαστών και δικηγόρων.
  • Δεν υφίσταται ειδική διαδικασία καθορισμού του καθεστώτος του ανιθαγενούς στην Κύπρο, αλλά υπάρχουν άλλες διαδικασίες διοικητικού χαρακτήρα μέσω των οποίων μπορεί να εντοπισθεί η ανιθαγένεια.
  • Η ανιθαγένεια μπορεί να εντοπιστεί μέσω της διαδικασίας καθορισμού του καθεστώτος του πρόσφυγα στην Κύπρο ή κατά τη διαδικασία ανανέωσης των αδειών προσωρινής διαμονής, αλλά ο προσδιορισμός της ανιθαγένειας δεν αποτελεί ειδικό στόχο κανενός από αυτούς τους μηχανισμούς.
  • Εάν ένας ανιθαγενής χρήζει ανάγκης για διεθνή προστασία, μπορεί να του χορηγηθεί τέτοια προστασία και τα σχετικά δικαιώματα χωρίς να εντοπιστεί ή να προσδιοριστεί η ανιθαγένεια. Για παράδειγμα, στους ανιθαγενείς Κούρδους από τη Συρία μπορεί να χορηγηθεί επικουρική προστασία λόγω της σύγκρουσης στη Συρία, χωρίς να αξιολογηθεί η ανιθαγένειά τους.
  • Ο Νόμος περί Προσφύγων προβλέπει ότι οι αιτήσεις για άσυλο μπορούν να υποβάλλονται προς εξέταση από την Υπηρεσία Ασύλου από ανιθαγενείς που φοβούνται τη δίωξη στη χώρα της πρώην συνήθους διαμονής τους.
  • Στη διαδικασία για ανανέωση της προσωρινής διαμονής, σε περίπτωση άρνησης ανανέωσης ενός εγγράφου από τη χώρα καταγωγής του, μπορεί έπειτα το Τμήμα Μετανάστευσης να του αρνηθεί την ανανέωση της προσωρινής διαμονής του στην Κύπρο. Σε αυτήν την περίπτωση, μπορεί να τους εκδοθεί άδεια διαμονής βραχείας διάρκειας για ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά δεν υπάρχει επίσημη διαδικασία κι οι άνθρωποι δεν ενημερώνονται τακτικά για αυτήν τη δυνατότητα.
  • Καθώς δεν υπάρχουν τυποποιημένες διαδικασίες σχετικά με τον προσδιορισμό της ανιθαγένειας, η συνεργασία μεταξύ των αρχών καθίσταται δύσκολη. Η Υπηρεσία Ασύλου μπορεί να παραπέμψει τους ανιθαγενείς στη διαδικασία ασύλου στο Τμήμα Μετανάστευσης για τη χορήγηση βραχυχρόνιας διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά αυτό δεν γίνεται με συνέπεια.
  • Στις διαδικασίες καθορισμού του καθεστώτος του πρόσφυγα, το βάρος της απόδειξης μοιράζεται και το πρότυπο απόδειξης είναι «ισορροπία πιθανοτήτων».
  • Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων δεν λαμβάνουν σαφή καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο εντοπισμού ή προσδιορισμού των ανιθαγενών, και καθώς καμία πληροφορία σχετικά με τη χώρα καταγωγής δεν παράγεται στην Κύπρο, αντλούν αυτές τις πληροφορίες από άλλες πηγές.
  • Στις διαδικασίες καθορισμού του καθεστώτος του πρόσφυγα, παρέχεται η δυνατότητα συνέντευξης, εκτός εάν δεν είναι προς το συμφέρον του αιτούντος, και παρέχονται διερμηνείς.
  • Οι αποφάσεις είναι πάντα γραπτές, αλλά στην πρωτοβάθμια διαδικασία παρέχονται συνήθως μόνο στα αγγλικά με λεπτομερή αιτιολόγηση.
  • Η νομική αρωγή παρέχεται μόνο για δικαστικές προσφυγές κι υπόκειται σε αξιολόγηση της επιλεξιμότητας, την οποία οι άνθρωποι σπάνια μπορούν να υποστηρίξουν χωρίς νομική συνδρομή, επομένως, στην πράξη, υπάρχουν σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση σε νομική αρωγή.
  • Δεν υφίσταται καθεστώς ανιθαγένειας στην Κύπρο.
  • Στους ανιθαγενείς πρόσφυγες μπορεί να χορηγηθεί καθεστώς πρόσφυγα, εάν εμπίπτουν στον ορισμό του πρόσφυγα, ή επικουρική προστασία αλλά το δεύτερο δεν παρέχει δικαιώματα οικογενειακής επανένωσης κι ούτε πρόσβαση σε προγράμματα στέγασης ή φοιτητικές υποτροφίες.
  • Δεν υπάρχει καθορισμένη διάρκεια για το καθεστώς του πρόσφυγα ή αυτού που χαίρει επικουρικής προστασίας. Το καθεστώς που χορηγείται διατηρείται έως ότου κινηθούν οι διαδικασίες παύσης σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου περί Προσφύγων.
  • Πριν από το 2014, σε ορισμένους ανιθαγενείς χορηγήθηκε ανθρωπιστικό καθεστώς βάσει του Νόμου για τους Πρόσφυγες, σε περίπτωση που τους αρνούνταν η διεθνής προστασία αλλά δεν μπορούσαν να επιστρέψουν στις χώρες που διέμεναν πριν. Το ανθρωπιστικό καθεστώς χορηγούσε δικαιώματα παρεμφερή με αυτά των αιτούντων άσυλο, αλλά καταργήθηκε το 2014 από το Νόμο για τους Πρόσφυγες.
  • Άδεια διαμονής βραχείας διάρκειας μπορεί να χορηγηθεί για ανθρωπιστικούς λόγους από το Τμήμα Μετανάστευσης, εάν σε ένα άτομο απορριφθεί η αίτηση για άσυλο και παραπεμφθεί σε αυτό για εξέταση.
  • Τα δικαιώματα που παρέχονται στους κατόχους ανθρωπιστικής άδειας διαμονής είναι πολύ περιορισμένα και παρόμοια με αυτά των ξένων επισκεπτών: δεν υπάρχει πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση, στην αγορά εργασίας ή στην υγειονομική περίθαλψη. Η πρόσβαση στην αγορά εργασίας μπορεί να παραχωρηθεί σε ορισμένες περιπτώσεις κατά την κρίση της Διεύθυνσης Μετανάστευσης. Η διαδικασία δεν ορίζεται στη νομοθεσία και δεν εφαρμόζεται με συνέπεια.
  • Ούτε οι ανιθαγενείς ούτε οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας έχουν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές στην Κύπρο.
  • Η Κύπρος παρέχει προστασία βάσει της Οδηγίας της ΕΕ για Προσωρινή Προστασία· ωστόσο, όσον αφορά τους ανιθαγενείς και τους μη Ουκρανούς, η οδηγία περιορίζεται σε αυτούς που διέμεναν στην Ουκρανία πριν από την 24η Φεβρουαρίου του 2022 με μόνιμη άδεια διαμονής, οι οποίοι αδυνατούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στη χώρα καταγωγής τους.
  • Στην Κύπρο δεν έχουν καταγραφεί ανιθαγενείς από την Ουκρανία, ενδεχομένως λόγω της γεωγραφικής της θέσης.

Detention

Αναλύει τη νομοθεσία, την πολιτική και την πρακτική που σχετίζονται με την κράτηση μεταναστών γενικά, αλλά εστιάζοντας στις ισχύουσες διασφαλίσεις για την αποτροπή της αυθαίρετης κράτησης ανιθαγενών κατά τη διάρκεια των διαδικασιών απομάκρυνσης κι απέλασης. Τα υποθέματα εξετάζουν τομείς όπως η αναγνώριση ανιθαγένειας κι η αξιολόγηση του κατά πόσον υπάρχει εύλογη προοπτική απομάκρυνσης, οι διαδικαστικές εγγυήσεις όπως τα χρονικά όρια, η δικαστική εποπτεία και τα αποτελεσματικά ένδικα μέσα, καθώς και τα δικαιώματα που παρέχονται στους απάτριδες κατά την αποφυλάκιση από την κράτηση και προστασία κατά της εκ νέου κράτησης.

Στην Κύπρο υπάρχουν ελάχιστα μέτρα προστασίας έναντι της αυθαίρετης κράτησης των ανιθαγενών. Οι αρμοδιότητες κράτησης καθορίζονται από τον νόμο και πρέπει να εφαρμόζονται μόνο ως έσχατη λύση, και στην πράξη συνήθως δεν ορίζεται μια προτεινόμενη χώρα απομάκρυνσης πριν από την έκδοση εντολής κράτησης. Ωστόσο, η ανιθαγένεια δεν θεωρείται νομικά συναφής, και η εξέταση εναλλακτικών είναι σπάνια, παρά τη θέσπιση λιγότερο καταναγκαστικών μέτρων από τον νόμο. Υπάρχουν ορισμένες διαδικαστικές εγγυήσεις στο νόμο, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης παροχής γραπτών λόγων για την κράτηση και ενημέρωση σχετικά με τα ένδικα μέσα, σε περίπτωση κράτησης για σκοπούς απομάκρυνσης υπάρχει χρονικός περιορισμός της κράτησης και πρόσβαση σε νομική βοήθεια. Ωστόσο, στην πράξη, οι λόγοι που προβάλλονται είναι συχνά γενικοί και δεν βασίζονται σε ατομικές εκτιμήσεις, οι επισκέψεις παρακολούθησης αποκάλυψαν ότι οι κρατούμενοι δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και η πρόσβαση σε αποτελεσματικά ένδικα μέσα είναι περιορισμένη. Δεν υπάρχει αυτόματη δικαστική επανεξέταση της κράτησης και δεν υπάρχει σταθερή πρόσβαση σε έγγραφα κατά την αποφυλάκιση, με αποτέλεσμα οι ανιθαγενείς να κινδυνεύουν με εκ νέου κράτηση και εξαθλίωση.

  • Οι εξουσίες για την κράτηση ορίζονται στον Νόμο Περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης και στον Περί Προσφύγων Νόμο.
  • Ο νόμος προβλέπει ότι η κράτηση πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο ως έσχατη λύση και όταν δεν μπορούν να εφαρμοστούν εναλλακτικές λύσεις σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση. Ωστόσο, η κράτηση διατάσσεται συνήθως χωρίς αξιολόγηση της αναγκαιότητας της κράτησης ή εξέταση των εναλλακτικών λύσεων και έχουν υπάρξει περιπτώσεις κράτησης ανιθαγενών στην πράξη.
  • Οι εναλλακτικές λύσεις αντί της κράτησης προβλέπονται από το νόμο και περιλαμβάνουν την τακτική αναφορά, την οικονομική εγγύηση, την παραμονή σε καθορισμένο χώρο και την επιτήρηση.
  • Ωστόσο, τα εναλλακτικά μέτρα δεν υπόκεινται σε χρονικό περιορισμό ούτε σε έλεγχο αναλογικότητας, δεν υπάρχουν κατευθυντήριες γραμμές ή κανονισμοί εφαρμογής για την εφαρμογή τους και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι στην πράξη εξετάζονται εναλλακτικά πριν από την κράτηση.
  • Σύμφωνα με τη διεθνή νομοθεσία, υπάρχει σαφής υποχρέωση απελευθέρωσης ενός ατόμου όταν δεν υπάρχει εύλογη προοπτική της απομάκρυνσής του, αλλά στην πράξη αυτό συχνά δεν τηρείται. Μια πρόσφατη δικαστική υπόθεση επιβεβαίωσε ότι οι αρχές οφείλουν να ορίζουν τη χώρα απομάκρυνσης όταν υιοθετούν μια απόφαση επιστροφής, όμως στην πράξη αυτό δεν έχει εφαρμοστεί.
  • Η ανιθαγένεια δεν έχει ρητή νομική σημασία για την απόφαση κράτησης, αλλά θα πρέπει να εξετάζεται κατά πόσον υπάρχει εύλογη προοπτική απομάκρυνσης. Ωστόσο, στην πράξη, αυτό εφαρμόζεται σπανίως.
  • Η ανιθαγένεια δεν έχει ρητή νομική σημασία για την απόφαση κράτησης.
  • Οι ατομικές εκτιμήσεις ευαλωτότητας δεν φαίνεται να διενεργούνται πριν ή αμέσως μετά την απόφαση κράτησης. Κατά τη διάρκεια επισκέψεων παρακολούθησης εντοπίστηκαν άτομα σε κατάσταση ευαλωτότητας κατά την κράτηση, συμπεριλαμβανομένων επιζώντων εμπορίας ανθρώπων, σεξουαλικής βίας και βασανιστηρίων.
  • Υπάρχει ορισμός της ευαλωτότητας στον Νόμο περί Μετανάστευσης καθώς και στον Νόμο περί Προσφύγων. Ωστόσο, κανένας από τους δύο δεν περιλαμβάνει ρητά την ανιθαγένεια. Συνολικά, η ανιθαγένεια δεν θεωρείται παράγοντας που αυξάνει την ευαλωτότητα.
  • Ο Νόμος για τους Πρόσφυγες δεν προβλέπει χρονικό όριο κράτησης.
  • Η κράτηση σύμφωνα με τα άρθρα του Νόμου περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης που αντικατοπτρίζουν την οδηγία για τις επιστροφές δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες, με δυνατότητα παράτασης για άλλους 12 μήνες εάν ο κρατούμενος αρνείται να συνεργαστεί ή εάν μια τρίτη χώρα καθυστερεί να εκδώσει έγγραφα. Η κράτηση βάσει άλλων άρθρων του νόμου περί αλλοδαπών και μετανάστευσης δεν έχει χρονικό όριο.
  • Η υποχρέωση έγγραφης αιτιολόγησης της κράτησης και ενημέρωσης σχετικά με τα ένδικα μέσα ορίζεται στον νόμο, αλλά στην πράξη πρόκειται συχνά για μια γενική αναφορά στο νομικό λόγο στον οποίο βασίζεται η κράτηση χωρίς ατομική αιτιολόγηση.
  • Οι κρατούμενοι ενημερώνονται για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να προσβάλουν δικαστικά την κράτηση βάσει του Συντάγματος, αλλά όχι για τις διαδικασίες habeas corpus, και ένα γραπτό φυλλάδιο που δίνεται στους κρατούμενους δεν περιέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο πρόσβασης σε ένδικα μέσα ή νομική βοήθεια. Στην πράξη, οι επισκέψεις παρακολούθησης αποκάλυψαν ότι οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους ή τους λόγους κράτησης.
    Δεν υπάρχουν διατάξεις για την αυτόματη επανεξέταση της κράτησης βάσει του Νόμου για τους Πρόσφυγες (από το 2016). Βάσει του Νόμου Περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, ο Yπουργός Εσωτερικών επανεξετάζει αυτόματα την κράτηση κάθε δύο μήνες για να επιβεβαιώσει τη νομιμότητα και την αναγκαιότητά της, αλλά δεν υπάρχει αυτόματη δικαστική επανεξέταση.
  • Δύο ένδικα μέσα έχουν στη διάθεσή τους οι κρατούμενοι: προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου ή Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας για τη νομιμότητα της κράτησης και αίτηση για έκδοση εντάλματος habeas corpus ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου για λόγους που αφορούν τη διάρκεια της κράτησης.
  • Η νομική αρωγή είναι διαθέσιμη σε κρατούμενους αιτούντες άσυλο χωρίς την αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης του αιτούντος και κατά πόσο η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Οι δικηγόροι των ΜΚΟ μπορούν να παρέχουν βοήθεια για την προετοιμασία των υποθέσεων, αλλά δεν επιτρέπεται να παρίστανται ενώπιον του δικαστηρίου. Η νομική βοήθεια είναι επίσης διαθέσιμη για την προσβολή αποφάσεων επιστροφής, απομάκρυνσης και απαγόρευσης εισόδου, αλλά όχι για αποφάσεις απέλασης ή κράτησης, γεγονός που εμποδίζει σοβαρά την πρόσβαση σε αποτελεσματικό ένδικο μέσο για όσους κρατούνται βάσει του νόμου περί αλλοδαπών και μετανάστευσης.
  • Υπάρχει εγκύκλιος σχετικά με την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων σε κρατούμενους χωρίς έγγραφα στο πλαίσιο διαδικασιών απέλασης, η οποία παρέχει κάποιες οδηγίες σχετικά με τη διαδικασία επαναπροσδιορισμού των εγγράφων και την εξακρίβωση της ιθαγένειας.
  • Τα έγγραφα δεν χορηγούνται με συνέπεια σε άτομα χωρίς καθεστώς διαμονής που αποφυλακίζονται.
  • Όταν πρόκειται να εκδοθεί βραχυπρόθεσμη άδεια διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, τα άτομα λαμβάνουν επιστολή από το Τμήμα Μετανάστευσης με την οποία ενημερώνονται ότι έχουν δικαίωμα διαμονής και ενδεχομένως εργασίας στην Κύπρο με προϋποθέσεις για να υποβάλουν αίτηση για την εν λόγω άδεια. Αυτό δεν επιτρέπει την πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση ή τη νομική βοήθεια. Στην πράξη, στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι προϋποθέσεις δεν μπορούν να ικανοποιηθούν και η άδεια δεν εκδίδεται. Οι ανιθαγενείς αντιμετωπίζουν ένα πρόσθετο εμπόδιο στην πρόσβαση σε αυτά τα ελάχιστα δικαιώματα, καθώς μία από τις προϋποθέσεις είναι η προσκόμιση έγκυρου διαβατηρίου.
  • Στην πράξη, οι ανιθαγενείς μπορεί να παραμείνουν χωρίς έγγραφα και να κινδυνεύουν με εκ νέου κράτηση και εξαθλίωση κατά την αποφυλάκιση.
  • Ο αθροιστικός χρόνος κράτησης δεν προσμετράται στο μέγιστο χρονικό όριο.
  • Η ανιθαγένεια δεν θεωρείται νομικά σημαντική στις συμφωνίες επανεισδοχής και επιστροφής σε περιπτώσεις που αφορούν ενήλικες και παιδιά.

Prevention and Reduction

Αξιολογεί την επάρκεια των διασφαλίσεων στη νομοθεσία περί ιθαγένειας για την πρόληψη και τη μείωση της ανιθαγένειας, συμπεριλαμβανομένης της διευκόλυνσης της πολιτογράφησης των ανιθαγενών και της προστασίας των ανιθαγενών παιδιών που γεννιούνται στην επικράτεια ή από υπηκόους του εξωτερικού, των παιδιών χωρίς γονείς και των υιοθετημένων παιδιών. Εξετάζει τη νομοθεσία, την πολιτική και την πρακτική σχετικά με τις ληξιαρχικές πράξεις γέννησης, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στην καθυστερημένη ληξιαρχική εγγραφή γεννήσεων, και τα μέτρα μείωσης που λαμβάνουν τα κράτη για την πρόληψη και τη μείωση της "επί τόπου" ανιθαγένειας. Αναλύει τις διατάξεις για τη στέρηση της ιθαγένειας και κατά πόσον υπάρχουν διασφαλίσεις σχετικά με την αποποίηση και τη στέρηση της ιθαγένειας για την πρόληψη της ανιθαγένειας.

Δεν υπάρχει οδός που να διευκολύνει την πολιτογράφηση των ανιθαγενών στην Κύπρο, ενώ οι νομοθετικές τροποποιήσεις που υιοθετήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2023 έχουν ενισχύσει τις προϋποθέσεις πολιτογράφησης. Η κυπριακή νομοθεσία περί ιθαγένειας περιλαμβάνει ελάχιστες εγγυήσεις για την πρόληψη της ανιθαγένειας στην Κύπρο και ελάχιστες ενδείξεις για μέτρα μείωσης του κινδύνου ανιθαγένειας. Δεν υπάρχει καμία πρόνοια στη νομοθεσία για την αποτροπή της γέννησης παιδιών χωρίς ιθαγένεια στην Κύπρο, ούτε για τη ρύθμιση της ιθαγένειας των εγκαταλελειμμένων βρεφών. Τα υιοθετημένα παιδιά αποκτούν ιθαγένεια αλλά μπορεί να αντιμετωπίζουν κίνδυνο ανιθαγένειας κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Τα παιδιά που γεννιούνται από Κύπριους γονείς στο εξωτερικό αποκτούν αυτόματα την ιθαγένεια, αλλά όταν ένα παιδί γεννιέται στην Κύπρο από έναν Κύπριο γονέα και έναν μη Κύπριο ο οποίος εισήλθε ή παρέμεινε στην Κύπρο παράτυπα, το παιδί δεν αποκτά ιθαγένεια, εκτός εάν το Υπουργικό Συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά. Αυτή η μεροληπτική προϋπόθεση εφαρμόστηκε αρχικά σε περιπτώσεις μικτών γάμων μεταξύ Τουρκοκυπρίων και Τούρκων εποίκων (ή άλλων μη Κυπρίων), αλλά τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται και σε περιπτώσεις όπου ο ένας γονιός είναι Ελληνοκύπριος και ο άλλος από τρίτη χώρα. Οι προβληματικές πρακτικές καταχώρισης των ληξιαρχικών πράξεων γέννησης, συμπεριλαμβανομένων των τελών τόσο για την έγκαιρη όσο και για την καθυστερημένη καταχώριση, καθώς και οι αναφορές ότι τα αιτήματα για έγγραφα αποτελούν εμπόδιο για την καταχώριση, αυξάνουν τον κίνδυνο ανιθαγένειας μεταξύ ορισμένων ομάδων. Δεν υπάρχει καμία διασφάλιση κατά της ανιθαγένειας σε περιπτώσεις στέρησης της ιθαγένειας.

  • Οι ανιθαγενείς ενήλικες μπορούν να πολιτογραφηθούν σύμφωνα με τις γενικές προϋποθέσεις πολιτογράφησης. Δεν υπάρχει καμία διάκριση όσον αφορά το χρονικό πλαίσιο ούτε στις προϋποθέσεις ή στα κριτήρια για απόκτηση ιθαγένειας από ανιθαγενείς σε σύγκριση με τους έχοντες ξένη ιθαγένεια.
  • Νομοθετικές τροποποιήσεις που υιοθετήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2023 έχουν επεκτείνει τις προϋποθέσεις για απόκτηση ιθαγένειας. Η τροποποίηση αύξησε τα χρόνια της προϋπόθεσης διαμονής για πρόσφυγες, συμπεριλαμβανομένων και των ανιθαγενών, από τα πέντε στα οκτώ, και τα χρόνια διαμονής ως αιτούντος ασύλου ή δικαιούχου επικουρικής ή προσωρινής προστασίας δεν προσμετρώνται στην προϋπόθεση διαμονής.
  • Μέχρι τον πρόσφατα τροποποιημένο νόμο, οι μόνες προϋποθέσεις πέραν της προϋπόθεσης διαμονής ήταν να έχει ο αιτών τρεις εγγυητές με κυπριακή ιθαγένεια, να θεωρείται «καλού χαρακτήρα» και να έχει καθαρό ποινικό μητρώο. Οι νέες τροποποιήσεις εισάγουν έναν μη εξαντλητικό κατάλογο ενδείξεων που υποδεικνύουν «καλό χαρακτήρα» ο οποίος περιλαμβάνει τη μη παράτυπη είσοδο ή παραμονή στη χώρα. Υπάρχει επίσης η νέα προϋπόθεση να παρέχει ο αιτών αποδείξεις κατάλληλης στέγασης και τακτικών οικονομικών πόρων, ενώ η λήψη κρατικής οικονομικής ενίσχυσηςσε οποιαδήποτε χρονική στιγμή θεωρείται ως ένδειξη ότι αυτή η προϋπόθεση δεν πληρείται. Ο αιτών πρέπει επιπλέοννα επιδείξει επαρκή γνώση της ελληνικής γλώσσας σε επίπεδο Β1 (εκτός από τους εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης), και επαρκή γνώση της σύγχρονης πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας της Κύπρου.
  • Υπάρχει ένα τέλος 500 ευρώ για την υποβολή της αίτησης και οι αιτούντες πρέπει να προσέλθουν σε συνέντευξη.
  • Αναμένεται οι νέες προϋποθέσεις να καταστήσουν δυσκολότερη την απόκτηση κυπριακής ιθαγένειας για τους ανιθαγενείς, καθώς οι περισσότεροι από αυτούς εισέρχονται στην Κύπρο παράτυπα λόγω της φύσης του καθεστώτος τους, τους έχει χορηγηθεί επικουρική προστασία, ή/και έλαβαν οικονομική στήριξη κάποια στιγμή. Η εξέταση των αιτήσεων διαρκεί συνήθως δύο με τρία χρόνια.
  • Τα παιδιά δεν επιτρέπεται να πολιτογραφηθούν ως Κύπριοι πολίτες.
  • Δεν υπάρχει πρόνοια στη νομοθεσία για παιδιά που γεννιούνται στην επικράτεια, και τα οποία διαφορετικά θα ήταν ανιθαγενή, να αποκτήσουν την κυπριακή ιθαγένεια.
  • Τα ανιθαγενή παιδιά (ανεξάρτητα από τον τόπο γέννησής τους) μπορούν να αποκτήσουν την ιθαγένεια ως εξαρτώμενα μέλη μέσω αίτησης των γονέων τους. Οι ενήλικες μπορούν να υποβάλουν αίτηση μετά από επτά χρόνια νόμιμης παραμονής (στην περίπτωση ατόμων που διαμένουν στη χώρα αποκλειστικά για λόγους εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των επισκεπτών και των φοιτητών), ή πέντε χρόνια εάν διαμένουν νόμιμα ως δικαιούχοι διεθνούς προστασίας.
  • Δεν υπάρχει καμία ειδική πρόβλεψη για την προστασία του δικαιώματος στην ιθαγένεια των παιδιών που γεννιούνται από πρόσφυγες στην Κύπρο.
  • Η εθνική νομοθεσία προβλέπει την καταγραφή της γέννησης ενός εγκαταλελειμμένου παιδιού, αλλά δεν υπάρχουν διατάξεις στον νόμο σχετικά με την ιθαγένεια των εγκαταλελειμμένων παιδιών.
  • Δεν υπάρχει διάταξη νόμου που να ρυθμίζει την υιοθεσία παιδιού από αλλοδαπό γονέα ή γονείς. Ωστόσο, η κυπριακή ιθαγένεια μπορεί να αφαιρεθεί μόνο εάν το πρόσωπο την απέκτησε με εγγραφή ή αίτηση και όχι εάν αποκτήθηκε με γέννηση ή καταγωγή, και δεν υπάρχουν περιορισμοί στον αριθμό των ιθαγενειών που μπορεί να έχει ένα πρόσωπο.
  • Ένα αλλοδαπό παιδί που υιοθετείται από ημεδαπούς γονείς αποκτά την κυπριακή ιθαγένεια από την ημερομηνία της υιοθεσίας (ημερομηνία της δικαστικής απόφασης). Το παιδί μπορεί να είναι ανιθαγενές κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, αλλά στην πράξη δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι αυτό αποτελεί εμπόδιο στις διαδικασίες υιοθεσίας.
  • Τα άτομα ηλικίας άνω των 18 ετών που υιοθετούνται από ημεδαπούς δεν αποκτούν αυτόματα την κυπριακή ιθαγένεια, αλλά πρέπει να υποβάλουν αίτηση για ιθαγένεια σύμφωνα με τις συνήθεις διατάξεις πολιτογράφησης.
  • Τα παιδιά που γεννιούνται στο εξωτερικό από έναν τουλάχιστον γονέα με κυπριακή ιθαγένεια μπορούν να αποκτήσουν την κυπριακή ιθαγένεια.
  • Ωστόσο, στις περιπτώσεις παιδιών που γεννιούνται στην Κύπρο όπου ο ένας γονέας είναι Κύπριος και ο άλλος μη Κύπριος και εισήλθε ή παρέμεινε στην Κύπρο παράτυπα, το παιδί δεν αποκτά την ιθαγένεια εκτός εάν το Υπουργικό Συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά. Η προϋπόθεση αυτή θεωρείται ότι συνιστά διάκριση και εφαρμόζεται συνήθως σε περιπτώσεις μικτών γάμων μεταξύ Τουρκοκυπρίων και Τούρκων εποίκων ή άλλων μη Κυπρίων που εισήλθαν ή παρέμειναν παράτυπα στη χώρα, και τα τελευταία χρόνια μεταξύ Ελληνοκυπρίων και ιθαγενών τρίτων χωρών. Σε πολλές τέτοιες περιπτώσεις είναι δυνατόν το παιδί να αποκτήσει την τουρκική ιθαγένεια και επομένως μπορεί να μην είναι ανιθαγενές. Ωστόσο, πληθαίνουν οι αναφορές για περιπτώσεις όπου μπορεί να υπάρχουν εμπόδια στην απόκτηση της τουρκικής ιθαγένειας από το παιδί. Σύμφωνα με αναφορές, ο αριθμός των ατόμων που στερούνται την κυπριακή υπηκοότητα κυμαίνεται στους 6.000-10.000.
  • Ο όρος αυτός εφαρμόζεται επίσης όλο και περισσότερο στα παιδιά των Κυπρίων ελληνικής καταγωγής, οι οποίοι έχουν παιδιά με μη Κύπριους που εισήλθαν ή παρέμειναν παράτυπα στη χώρα. Τα παιδιά αυτά θα παραμείνουν μη Κύπριοι υπήκοοι, εκτός εάν το Υπουργικό Συμβούλιο αποφασίσει ότι είναι υπήκοοι. Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι περιπτώσεις που απαιτούν την έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου για την απόκτηση ιθαγένειας είναι όλες σε αναμονή με εξαιρετικά λίγες εξαιρέσεις.
  • Δεν υπάρχει διαφορετική μεταχείριση όσον αφορά την ιθαγένεια με βάση το αν οι γονείς είναι παντρεμένοι.
  • Τα ομόφυλα ζευγάρια έχουν το δικαίωμα να συνάψουν σύμφωνο συμβίωσης στην Κύπρο, αλλά μόνο ο ένας από τους ομόφυλους γονείς μπορεί να καταχωρηθεί στο πιστοποιητικό γέννησης του παιδιού τους. Ο γονέας που δεν είναι εγγεγραμμένος στο πιστοποιητικό γέννησης δεν θα μπορεί να αποδώσει την ιθαγένεια.
  • Όλες οι γεννήσεις πρέπει να καταγράφονται στο αντίστοιχο Γραφείο Περιφερειακής Διοίκησης εντός 15 ημερών από την ημερομηνία γέννησης, ανεξάρτητα από το αν οι γονείς δεν έχουν έγγραφα ή δεν έχουν νόμιμη παραμονή στη χώρα.
    Υπάρχουν τέλη 5 ευρώ για την καταγραφή μιας γέννησης και εκδίδονται πιστοποιητικά γέννησης για κάθε εγγεγραμμένο παιδί.
  • Οι γονείς χωρίς χαρτιά, συμπεριλαμβανομένων των ανιθαγενών, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην καταχώρηση των γεννήσεων, καθώς υπήρξαν περιπτώσεις όπου τους ζητήθηκε να προσκομίσουν διαβατήρια ή άλλα έγγραφα ως προϋπόθεση για την καταχώρηση, και μπορεί να φοβούνται ότι θα εντοπιστεί η έλλειψη καθεστώτος παραμονής τους. Αρκετά παράπονα έχουν υποβληθεί στον Επίτροπο Παιδιών για το θέμα αυτό.
  • Η καθυστερημένη καταχώριση είναι νομοθετικά δυνατή, αλλά υπόκειται σε τέλη καθυστερημένης καταγραφής, το οποίο ως το 2019 ήταν 150 ευρώ, αλλά έκτοτε έχει μειωθεί στα 30 ευρώ (για γεννήσεις που καταγράφονται εντός τριών μηνών από την ημερομηνία γέννησης) ή 60 ευρώ (για γεννήσεις που καταγράφονται αργότερα από τρεις μήνες). Τα τέλη μπορεί να αποτελέσουν εμπόδιο στην καταχώριση για ορισμένες οικογένειες. Στις περιπτώσεις που έχουν παρέλθει τρεις μήνες, απαιτείται ένορκη βεβαίωση και έγκριση του Ληξίαρχου.
  • Η ιθαγένεια του παιδιού καθορίζεται μόνο κατά την καταχώριση της γέννησης, εάν το παιδί θεωρείται Κύπριος υπήκοος. Εάν οι γονείς του παιδιού δεν είναι Κύπριοι υπήκοοι, η ιθαγένεια δεν καθορίζεται. Δεν υπάρχει επίσημη διαδικασία και η ιθαγένεια καθορίζεται από τον κρατικό λειτουργό που ολοκληρώνει την καταχώριση. Δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο για τον εκ των υστέρων προσδιορισμό της ιθαγένειας ενός παιδιού, εκτός εάν η πιθανή ιθαγένεια είναι η κυπριακή.
    Δεν υπάρχουν υποχρεωτικές απαιτήσεις για τις αρχές να αναφέρουν γονείς χωρίς χαρτιά. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις γονέων χωρίς χαρτιά που φοβόντουσαν να εμφανιστούν ενώπιον των αρχών, γεγονός που αποτελούσε εμπόδιο στην ληξιαρχική εγγραφή της γέννησης των παιδιών τους.
  • Δεν υπάρχουν τρέχουσες κυβερνητικές πρωτοβουλίες στην Κύπρο για την προώθηση της ληξιαρχικής καταχώρισης και δεν υπάρχουν μέτρα που να αποσκοπούν στη μείωση της ανιθαγένειας ή του κινδύνου ανιθαγένειας.
  • Τα ακόλουθα τμήματα του πληθυσμού θεωρούνται ανιθαγενείς ή κινδυνεύουν από ανιθαγένεια: τα παιδιά Κυπρίων υπηκόων και Τούρκων υπηκόων ή υπηκόων τρίτης χώρας που έχουν εισέλθει ή παραμένουν στην Κύπρο χωρίς καθεστώς διαμονής, τα παιδιά προσφύγων που γεννήθηκαν στην Κύπρο, ανιθαγενείς Κούρδοι της Συρίας, ένας μικρός αριθμός υπηκόων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων Ρομά, ένας μικρός αριθμός Ουιγούρων, Παλαιστίνιοι, Τούρκοι έποικοι που ζουν στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου και τα παιδιά τους που γεννήθηκαν στην Κύπρο, τα οποία μπορεί να έχουν χάσει ή/και να μην έχουν αποκτήσει την τουρκική ιθαγένεια και κατέχουν τη μη αναγνωρισμένη ιθαγένεια της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου».
  • Δεν υπάρχει καμία διασφάλιση κατά της ανιθαγένειας σε περιπτώσεις στέρησης της ιθαγένειας.
  • Οι πολιτογραφημένοι ή εγγεγραμμένοι Κύπριοι υπήκοοι μπορούν να στερηθούν την ιθαγένειά τους για λόγους που περιλαμβάνουν απάτη, σοβαρά ποινικά αδικήματα, λόγους εθνικής ασφάλειας ή διαμονή στο εξωτερικό για συνεχή περίοδο επτά ετών χωρίς κοινοποίηση.
  • Οι διατάξεις για τη στέρηση της ιθαγένειας εφαρμόζονται στην πράξη.
  • Σύμφωνα με τον νόμο, η κυπριακή ιθαγένεια μπορεί να στερηθεί μόνο σε περιπτώσεις που αποκτήθηκε με εγγραφή ή πολιτογράφηση και όχι με καταγωγή, γεγονός που οδηγεί σε διακρίσεις μεταξύ των υπηκόων.
  • Υπάρχουν νομικά μέτρα προστασίας για να αποτραπεί η αποποίηση της ιθαγένειας από το να οδηγήσει σε ανιθαγένεια, καθώς η αποποίηση της κυπριακής ιθαγένειας απαιτεί το πρόσωπο να έχει την ιθαγένεια άλλης χώρας.
  • Αρμόδια αρχή για την έκδοση αποφάσεων στέρησης της ιθαγένειας είναι το Υπουργικό Συμβούλιο, ενώ υπάρχει δικαίωμα να ζητηθεί έρευνα από την ανεξάρτητη επιτροπή εξέτασης της στέρησης της ιθαγένειας. Η επιτροπή πρέπει να εκδώσει αιτιολογημένη απόφαση προς το Υπουργικό Συμβούλιο. Δεν υπάρχει προθεσμία και, εκτός από την Ανεξάρτητη Επιτροπή, ο νόμος δεν προβλέπει δικαστική εποπτεία, δικαιώματα προσφυγής ή νομική βοήθεια. Όπως στην περίπτωση όλων των διοικητικών αποφάσεων, μπορεί να υποβληθεί προσφυγή (έφεση) ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου.
  • Δεν υπάρχουν διασφαλίσεις για την αποτροπή της παράγωγης απώλειας της ιθαγένειας. Υπήρξαν περιπτώσεις όπου η στέρηση της ιθαγένειας ενός ατόμου οδήγησε σε απώλεια της ιθαγένειας για τη σύζυγο και τα παιδιά. Ωστόσο, λόγω έλλειψης δεδομένων, ο αριθμός των περιπτώσεων αυτών δεν είναι σαφής.

Resources

Βιβλιοθήκη πηγών, νομικών μέσων, δημοσιεύσεων και εκπαιδευτικού υλικού για την ανιθαγένεια, ειδικά για τη συγκεκριμένη χώρα. Περισσότερο περιφερειακό και διεθνές υλικό, καθώς και πηγές από άλλες χώρες, είναι διαθέσιμα στη βιβλιοθήκη Πηγές. Η εγχώρια νομολογία μπορεί να αναζητηθεί στη Βάση Δεδομένων για τη Νομολογία περί Ανιθαγένειας (με περιλήψεις διαθέσιμες στα αγγλικά).

Σημειώστε ότι αυτή η ενότητα βρίσκεται υπό ανάπτυξη, επισκεφθείτε την ενότητα ξανά σύντομα για να βρείτε περαιτέρω πηγές.

Νομολογία: Δικαστικές αποφάσεις και αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των οργάνων της Συνθήκης του ΟΗΕ σε σχέση με τη συγκεκριμένη χώρα, οι οποίες αφορούν την ανιθαγένεια ή επηρεάζουν τα δικαιώματα των ανιθαγενών.

Διεθνείς και περιφερειακές συμφωνίες: Απαριθμεί τις τέσσερις βασικές συμβάσεις για την ανιθαγένεια. Πληροφορίες σχετικά με το αν η χώρα είναι συμβαλλόμενο κράτος σε αυτές τις συμβάσεις και τις σχετικές επιφυλάξεις είναι διαθέσιμες παραπάνω στην ενότητα 'Διεθνή και Περιφερειακά Μέσα'.

Δημοσιεύσεις: Εκθέσεις, ενημερώσεις, υποβολές σε μηχανισμούς παρακολούθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλες σχετικές δημοσιεύσεις σχετικά με την ανιθαγένεια.

Εκπαιδευτικό υλικό: Εκπαιδευτικό υλικό για τη στήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων και της κατάρτισης σχετικά με την ανιθαγένεια.

Latest news on Cyprus

Image for the WEBINAR: 2024 State of Play Assessment on Statelessness in Europe

WEBINAR: 2024 State of Play Assessment on Statelessness in Europe

In conversation with experts working in different countries, we presented our annual state of play assessment of key trends on statelessness in...
22 Μαρ 2024 / Albania / Austria / Belgium / Bosnia-Herzegovina / Bulgaria / Council of Europe / Croatia / Cyprus / Czechia / Detention / European Union / France / Georgia / Germany / Global / Greece / Hungary / International and Regional Instruments / Ireland / Italy / Kosovo / Latvia / Malta / Moldova / Montenegro / Netherlands / North Macedonia / Norway / Poland / Portugal / Prevention and reduction / Romania / Serbia / Slovenia / Spain / Statelessness determination and status / Statelessness population data / Sweden / Switzerland / Türkiye / Ukraine / United Kingdom

WEBINAR: 2023 State of Play Assessment on Statelessness in Europe

Join us for the online launch of our annual StatelessnessINDEX state of play assessment and hear about key trends from several experts working on the...
23 Μαρ 2023 / Albania / Austria / Belgium / Bulgaria / Council of Europe / Croatia / Cyprus / Czechia / European Union / France / Germany / Global / Greece / Hungary / International and Regional Instruments / Ireland / Italy / Latvia / Malta / Moldova / Montenegro / Netherlands / North Macedonia / Norway / Poland / Portugal / Romania / Serbia / Slovenia / Spain / Sweden / Switzerland / Ukraine / United Kingdom
SDP briefing

New Index Thematic Briefing: Statelessness determination and Protection in Europe

This briefing summarises how countries perform on stateless determination procedures.
15 Σεπ 2021 / Albania / Austria / Belgium / Bulgaria / Croatia / Cyprus / Czechia / France / Germany / Greece / Hungary / Ireland / Italy / Latvia / Malta / Moldova / Netherlands / North Macedonia / Norway / Poland / Portugal / Serbia / Slovenia / Spain / Statelessness determination and status / Switzerland / Ukraine / United Kingdom

Project funded by: